Alle artikelen
Een mooier Breda begint bij de winkelpui

Nieuws

Een mooier Breda begint bij de winkelpui

Gijs Machielsen ·

Hoofdbeeld: winkelpui ter illustratie.

Kijk in een winkelstraat eens naar de overgang tussen de etalage en de verdiepingen erboven. Lopen de verhoudingen door? Herken je waar het ene pand eindigt en het volgende begint? Heeft de ingang een duidelijke plek? Juist op ooghoogte wordt zichtbaar hoeveel aandacht een gebouw aan de straat geeft.

Daar ligt voor Breda een kans. We kunnen het karakter van onze winkelstraten versterken door de begane grond met evenveel zorg te ontwerpen als de rest van de gevel. Met ruimte voor een herkenbare onderneming, een toegankelijke ingang en een pui die bij het pand past.

Het hele pand telt mee

Een brede reclameband kan de begane grond visueel losmaken van de verdiepingen erboven. Een etalage over meerdere panden kan hun afzonderlijke gevels minder herkenbaar maken. Omgekeerd kunnen goed geplaatste kozijnen, een zorgvuldig gekozen kleur en een passende omlijsting die samenhang juist versterken.

Een eigentijdse pui van glas en metaal kan goed aansluiten op een historisch gebouw. Een traditioneel ogende pui kan door verkeerde verhoudingen juist uit de toon vallen. Ik kijk daarom naar de breedte van de openingen, de diepte van de kozijnen, de plaats van de entree en de aansluiting op het metselwerk. Daar wordt het verschil zichtbaar tussen een standaardoplossing en een ontwerp voor deze plek.

Ontwerpimpressies van winkelpuien

Ontwerpimpressie 1 van een winkelpui
Ontwerpimpressie van een winkelpui.
Ontwerpimpressie 2 van een winkelpui
Ontwerpimpressie van een winkelpui.
Ontwerpimpressie 3 van een winkelpui
Ontwerpimpressie van een winkelpui.
Ontwerpimpressie 4 van een winkelpui
Ontwerpimpressie van een winkelpui.
Ontwerpimpressie 5 van een winkelpui
Ontwerpimpressie van een winkelpui.
Ontwerpimpressie 6 van een winkelpui
Ontwerpimpressie van een winkelpui.

Een Bredaas voorbeeld: de Karrestraat

Bij de verbouwing van winkelpanden aan de Karrestraat in 2018 werden nieuwe gevelpuien gecombineerd met een gewijzigde indeling en vernieuwde buitenbetimmeringen. Ook zijn enkele beeldbepalende kozijnen op de eerste verdieping gereproduceerd en vervangen. De ingreep betrof bovendien installaties en brandveiligheid. J.P. van Eesteren beschrijft daarmee een verbouwing waarin de winkelpui onderdeel was van een bredere aanpak van het gebouw.

Bron: J.P. van Eesteren, Winkelpanden Karrestraat, Breda.

Dat vind ik een bruikbaar vertrekpunt. Wie alleen de etalage tekent, mist de kans om de relatie met de rest van het pand te verbeteren. Door het hele gebouw te bekijken, kunnen ook vragen over toegang tot de verdiepingen en toekomstig gebruik tijdig op tafel komen.

Van uitgangspunt naar ontwerp

De samenhang tussen winkelpui en bovenliggende gevel is al expliciet opgenomen in de Bredase Nota Ruimtelijke Kwaliteit 2023, bij de criteria voor het compact historische gebied. Daar staat ook aandacht voor de cultuurhistorische waarde van bestaande gevels. Die uitgangspunten bieden een basis voor het gesprek over een concrete verbouwing.

Bron: Gemeente Breda, Nota Ruimtelijke Kwaliteit Breda 2023, onderdeel Compact historisch.

Ik pleit ervoor om met ondernemers, eigenaren en ontwerpers een paar puien te verkennen waar verbetering mogelijk is. Breng de bestaande situatie en de geschiedenis van het pand in beeld. Werk vervolgens een voorstel uit waarin pui, reclame, verlichting en bovenliggende gevel samen worden bekeken. Een schets naast een straatfoto maakt de afweging voor iedereen zichtbaar.

Daar horen praktische vragen bij. Blijft de winkel goed zichtbaar en toegankelijk? Is de ingang bruikbaar met een rolstoel of kinderwagen? Hoe worden onderhoud, kosten en eventuele erfgoedwaarden meegenomen? Soms volstaat een gerichte aanpassing; soms vraagt herstel om een grotere verbouwing. Dat moet per pand worden onderzocht.

Zo kunnen we samen werken aan winkelstraten die herkenbaar Breda blijven en goed functioneren voor de mensen die er ondernemen, wonen en langslopen. Een zorgvuldig ontworpen winkelpui verdient daarin een vaste plek.

Ken je een winkelpui in Breda die aandacht verdient? Deel een foto en de locatie, en vertel wat je zou willen behouden of verbeteren.

Stuur een foto in